Amortyzacja części to pomniejszenie odszkodowania o stopień zużycia części pojazdu, które przy likwidacji szkody mają zostać wymienione na nowe. Ubezpieczyciel, zamiast zapłacić pełną cenę nowej części, obniża ją o wartość, jaką stara część straciła przez lata jazdy. Im starszy samochód, tym wyższa amortyzacja – a różnica potrafi sięgać kilkudziesięciu procent kosztu części.
Najważniejsze rozróżnienie: amortyzację stosuje się w dobrowolnym autocasco (AC), jeśli przewidują ją ogólne warunki ubezpieczenia. Przy odszkodowaniu z OC sprawcy co do zasady amortyzacji być nie powinno. Poniżej tłumaczymy, dlaczego, ile wynosi i jak ją wyłączyć, a także zestawiamy tabele 24 ubezpieczycieli.
Spis treści:
Amortyzacja części inaczej działa w OC sprawcy, inaczej w autocasco.
W jakich ubezpieczeniach można spotkać się z amortyzacją części?
Amortyzacja części dotyczy ubezpieczeń komunikacyjnych, ale dwa filary – OC i AC – traktują ją zupełnie inaczej. W dobrowolnym autocasco zasady amortyzacji zależą od towarzystwa i wybranego wariantu polisy. W obowiązkowym OC sprawcy obowiązuje natomiast inna logika, opisana niżej.
Czy w ubezpieczeniu OC jest amortyzacja części?
Co do zasady nie. Jeśli odszkodowanie jest wypłacane z OC sprawcy, ubezpieczyciel nie powinien pomniejszać kosztów naprawy o wiek czy zużycie części. Wynika to z zasady pełnej kompensacji szkody (art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego) – poszkodowany ma prawo przywrócić pojazd do stanu sprzed kolizji, a więc do naprawy nowymi częściami.
Potwierdziła to uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r. (sygn. III CZP 80/11): zakład ubezpieczeń ma wypłacić odszkodowanie obejmujące celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów. Amortyzacja jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy ubezpieczyciel udowodni, że naprawa nowymi częściami podniosła wartość całego auta – co w praktyce zdarza się rzadko. Te same założenia powtórzyły wytyczne KNF dotyczące likwidacji szkód komunikacyjnych z marca 2015 r.
W praktyce oznacza to, że jeśli ubezpieczyciel sprawcy potrącił Ci amortyzację w kosztorysie z OC, masz podstawy, żeby zakwestionować wycenę i dopominać się o dopłatę. Inaczej jest przy AC – tam amortyzacja jest legalna, o ile zapisano ją w OWU.
Ile wynosi amortyzacja części?
Wysokość amortyzacji części w ubezpieczeniach komunikacyjnych zależy od kilku czynników, takich jak rodzaj części, wiek pojazdu, i zasady konkretnej polisy ubezpieczeniowej. Zazwyczaj towarzystwa ubezpieczeniowe stosują własne tabele amortyzacji, które określają procentowy stopień amortyzacji w zależności od wieku części. Na przykład, części mogą być amortyzowane o określony procent rocznie od ich wartości nowych.
Warto zauważyć, że różne towarzystwa ubezpieczeniowe mogą stosować różne zasady amortyzacji, dlatego dokładne wartości i sposoby obliczania amortyzacji mogą się różnić. Dla dokładnych informacji warto zapoznać się z OWU (Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia) danego ubezpieczyciela, gdzie powinny być zawarte konkretne zasady obliczania amortyzacji.
W umowie ubezpieczenia nie mają zastosowania udziały własne w szkodzie. Oznacza to, że nie będziemy pomniejszać odszkodowania o umownie ustaloną wartość.
W przypadku części pojazdu podlegających wymianie takich jak ogumienie, akumulator, służący do rozruchu silnika pojazdu, elementy cierne układu hamulcowego i elementy układu wydechowego zastosujemy potrącenie wynikające ze stopnia zużycia eksploatacyjnego. Wartość tego potrącenia zostanie ustalona w powypadkowej ocenie technicznej.
W przypadku pozostałych części i elementów, które będą podlegać wymianie nie stosujemy potrąceń z tytułu ich zużycia eksploatacyjnego (amortyzacja).
Jest coś dziwnego w tym dokumencie, co nie do końca rozumiem, więc na wszelki wypadek dopytałbym w firmie przy zawieraniu ubezpieczenia.
W ubezpieczeniach komunikacyjnych, takich jak autocasco, możliwość wyłączenia amortyzacji części zależy od oferty konkretnej firmy ubezpieczeniowej. Niektóre towarzystwa oferują opcje polis bez uwzględniania amortyzacji, co oznacza, że w przypadku szkody, wypłata odszkodowania odbywa się bez pomniejszania wartości o stopień zużycia części.
Aby uzyskać taką opcję, klient zwykle musi wyraźnie zaznaczyć swoje zainteresowanie przy zakupie polisy lub wybrać odpowiedni wariant ubezpieczenia. Należy jednak zwrócić uwagę, że wybór takiej opcji może wpłynąć na wysokość składki ubezpieczeniowej. W celu uzyskania dokładnych informacji zaleca się kontakt z wybranym ubezpieczycielem lub dokładne przestudiowanie warunków oferty.
Kiedy autocasco z amortyzacją, a kiedy bez?
Wybór między autocasco z amortyzacją a bez amortyzacji zależy od kilku czynników, w tym od wieku pojazdu, jego wartości oraz od indywidualnych potrzeb właściciela.
Autocasco z amortyzacją jest zwykle wybierane dla starszych pojazdów. W takim przypadku, odszkodowanie z tytułu szkody jest pomniejszane o stopień zużycia części. Ta opcja może być bardziej opłacalna finansowo z uwagi na niższe składki ubezpieczeniowe, jednak odszkodowania mogą być niższe, zwłaszcza w przypadku starszych samochodów.
Autocasco bez amortyzacji jest często wybierane dla nowszych pojazdów, szczególnie tych o wyższej wartości. Wariant ten zapewnia wypłatę odszkodowania bez uwzględniania zużycia części, co oznacza wyższe odszkodowania w przypadku szkody. Jest to szczególnie ważne, gdy auto jest finansowane za pośrednictwem kredytu lub leasingu. Wiele instytucji finansowych wymaga wykupienia polisy autocasco bez uwzględniania amortyzacji, aby zapewnić pełne pokrycie wartości pojazdu w przypadku szkody.
Przykład: jak liczy się amortyzację w AC
Pan Tomasz ma 8-letnie auto z polisą AC, w której OWU przewidują amortyzację. Po stłuczce warsztat wymienia części za 6000 zł (same części, bez robocizny). Ubezpieczyciel stosuje dla tego rocznika 55% amortyzacji, więc odszkodowanie za części wynosi 6000 zł × (100% − 55%) = 2700 zł. Resztę, czyli 3300 zł, Tomasz dopłaca z własnej kieszeni. Robocizna i materiały (np. lakier) amortyzacji nie podlegają.
Gdyby tę samą szkodę likwidowano z OC sprawcy, potrącenia amortyzacyjnego co do zasady by nie było i Tomasz dostałby pełne 6000 zł za części. To pokazuje, dlaczego przy szkodzie z winy innego kierowcy zwykle bardziej opłaca się likwidacja z jego OC niż z własnego AC.
Najczęstsze pytania o amortyzację części
Czy amortyzacja obejmuje robociznę?
Nie. Amortyzacji podlegają wyłącznie części zakwalifikowane do wymiany. Koszt robocizny oraz materiałów lakierniczych ubezpieczyciel pokrywa bez potrąceń z tytułu zużycia.
